پرسی سەرۆکایەتی هەرێم تازە نیەو هەرگیز کۆنیش نابێت، دۆسیەیەک نیە ناوبەناو بکرێتەوەو بۆ ماوەیەکی درێژ دابخرێت نادیدە بگیرێت، پرسی سەرۆکەیەتی هەرێم بەرلەوەی پرسێکی سیاسی بێت پرسێکی نیشتیمانییە، دۆسیەیەکە ئەوەندەی سەروکاری لەگەڵ مێژووی نەتەوەیدا هەیە، ئەوەندە گرنگی خۆی لە دەستورو یاسادا نابینێتەوە. دەکرێت لە وڵاتێکدا کە هەڵگری خەونی دیمۆکراسی نەبێت سەرۆک یان سوڵتان یان پادشایەک بۆ ئەبەد لەسەر عەرشەکەی دابنیشێت و ئەم پرسە هەم وەک دەستورو هەمیش وەک مافێکی یاسایی خۆی لە یادەوەری و هۆشیاری هاوڵاتیاندا جێگیر بکات. ئێستا پرسیارەکە ئەوەیە داخۆ ئێمە لەبەردەم پرسی دیمۆکراسیداین یاخود پاشایەتی؟ ئەگەر پارتی سیستەمی پاشایەتی دەوێت بۆ بە ئاشکرا پرۆژەی رێکخستنی وڵات وەک سیستەمی حوکـڕانی پاشایەتی ناخەنە بەردەم رایگشتی و جیهان؟ بۆ جورئەت ناکەن ئەو مەیلە شاراوەیەی خۆیان وەک پرۆژەیەکی سیاسی بخەنە ڕوو؟ خۆ ئەگەر دەزانن سیستەمی پاشایەتی جۆرێکە لە شەرم و عاری سیاسی و بەدکارییەکی دەوڵەتدارییە، ئیدی بۆچی خواست و مەیلی ژێربەژێری خۆیان تێکەڵ دەکەن لەگەڵ پرۆسەی دیمۆکراسی و دەستاو دەست کردنی دەسەڵات لە هەرێمی کوردستان، پارتی هیچ کات ئەوەی نەشاردۆتەوە کە پارتێکی دیمۆکرتی لیبراڵی نەتەوەییە. ئەم دروشمانەی پارتی مێژویەکی درێژی هەیە بەڵام گرفتی هەرە سەخت لای هەڵگرانی ئەم دروشمانە ئەوەیە کە هەمیشە پێچەوانەی گوفتاریان کرداریان کردووە. هەموو دەزانین بەلایەنی هەرەکەمەوە بیست و پێنج ساڵە ڕەبەقە پارتی یان حکومی سەد لە سەدی هەرێمی کوردستانیان کردووە، یان نیوەی هەرەزۆری دەسەڵات لای ئەوان بووە، لە ڕاستیدا لە بیست و پێنج ساڵی رابردوودا پارتی هەمیشە بەشێک بووە لە قەیران نەک چارەسەر، واتە پارتی بەردەوام لە پرسە نیشتیمانی و، یاسایی و، سیاسی و، دارایەکاندا هەمیشە سەرچاوەی قەیرانەکان بووە. من نامەوێت دەربارەی کۆی ئەو قەیرانە سیاسیانەی کە پارتی لەم وڵاتەیا دروستی کردووە بژمیرم و لێکۆڵینەوەیان لەسەر بکەم، بەڵام بەلایەنی هەرەکەمەوە سرنجی خوێنەران بۆ دوو ساڵی رابردوو رادەکێشم، لە حەڤدەی شوپاتەوە پارتی بەناو سیلسیلەیەک هەڵەی مێژوویدا تێدەپەڕێت، ئەوەی خەڵکی سلێمانی و دەوروبەری هێنایە سەرشەقامەکان یەکێتی نیشتیمانی نەبوو بەڵکە پارتی دیمۆکراتی کوردستان بوو، بەڵگەشمان بۆ ئەوە پەلاماردانی لقی چواری پارتیە. هەر لە سوتاندنی بارەگای حیزبەکانەوە تا فڕاندن و ئەشکەنجەدان و ڕاونانی ڕۆشنبیران و کادێری حیزبەکان و بسنیسمانەکان بەشێک بووە لە ستراکتۆری سیاسەی ڕاسەقینەی پارتی لەم چەند ساڵەی دوایدا. ئیستاش لەدوای پرۆسەی هەڵبژاردن و تەشکیل کردنی کابینەی هەشتەمی حکومەتی هەرێم وەک حکومەتی بنکەفراوان، هیچ حیزبێکی سیاسی لە زۆنی زەرد نەیوتانیووە بە پێی ئیستیحقاقی هەڵبژرادن لە هەولێر و دهۆک پۆستەکانی خۆیان وەربگرن، ئاشکرایە پارتی ئامادەکاری دەکات بۆ ئەوەی وەک تاکە هێزی مەرجەعلە کوردستان خۆی بنوینێت، سەرچاوەی ئەم ئیلهامەی پارتی بە ڕای من لە دوو خاڵدا خۆی دەبینیەوە، خاڵی یەکەمیان پەیوەندی بە دەست بەسەراگرتنی داهاتی کوردستانەوە هەیە بە گشتی و خاڵی دووەمیان پەوەیوەندی بەو دۆستایەتیە دێرینەوە هەبوو کە پارتیلەگەڵ دەوڵەتی تورکیا بەستبوی کە پێیان وابوو بۆ هەتا هەتایە تورکیا دەتوانێت بەرژوەندیەکانی پارتی و بنەماڵەی بەرزانی بپاریزێت. ڕاستە دۆسیەی پترۆل و ئابوری هەرێمی کوردستان هێشتا لە دەستی پارتیدا ماوەتەوە، بەڵام ئەوەش راستە کە لە دوای هەڵبژاردنەکانی ئەم دوایەی وڵاتی تورکیاوە چیتر تورکیاو حکومەتەکەی [ئاردۆگان و ئۆغلو] ناتوانن بەرژەوەندیەکانی پارتی و بەرزانی بپاریزن ئەمەش لەبەر دوو هۆکار، هۆکاری یەکەم چیتر پارتی دادوگەشە پێدان بڕیاردەری ڕەها نیەو ناتوانێت دۆسیەی ژیربەژێری نایاسایی لێرەو لەوێ بکاتەوە وەک ساڵانی پێشوو کە بە سەختی باجی ئەو هەڵە ستراتیژیەیاندا، هۆکاری دووەم پەیوەندی راستەوخۆی بە پارتی ئازادی گەلان هەدەپ[HDP ]هەیە، ئاشکرابوو پارتی دیمۆکراتی کوردستان لایەنگری پارتی دادو گەشەپیدان بوو نەک هەدەپە، بێگومان هەدەپە حیساباتی سیاسی خۆی لەگەڵ پارتیدا ڕۆژێک پاک دەکاتەوە، ئەمەوێت بڵێم کە هەم لە مەجلیسی حوکم و هەمیش لە ناوەندی سیاسی تورکیادا چیتر هەدەپە بێ بڕیاری سیاسی نیەو بەرامبەر بە دەست درێژی و سنور بەزاندنی هەرێمی کوردستانەوە لە لایەن سوپای تورکیاوە بیدەنگ نابێت، کەواتە پارتی دیمۆکراتی کوردستان ئەو قەڵا بەرزەی کە پشتی پێوەئەدا ڕوخاو چیتر ناتوانێت وەک هێزی فریادرەس حیساب لەسەرحکومەتەکەی ئاردۆگان بکات، وەک دەبەینین پارتی دیمۆکراتی کوردستان لەگەڵ تاران و بەغشدا هەتیوو ماوەتەوە، ئێستا دەبێت بپرسین داخۆ پارتی چۆن چۆنی جورئەت دەکات خەو و خەیاڵی وەها ببینێت کە وەک تاکە مارجەعی سیاسی لە هەرێمی کوردستان خۆی نیشانبدات؟ ئەوە راستە یەکیتی نێشتیمانی کوردستان دەربارەی هەموار کردنەوەی دەستورو سیستەمی حکومڕانی لە هەرێمی کوردستان دوابڕیاری خۆیدا کە لەگەڵ مەیل و هیوای پارتیدا یەک ناگرێتەوە، ئەوەش دروستە بزوتنەوەی گۆڕان بە پرۆژەیەکی فراوانەوە دابەزیونەتە پەرلەمان و بە تەواوەتی مەیلی پارتی بۆ هەڵبژاردنەوەی سەرۆک بەرزانی بۆ خولیکی دیکە ڕەت دەکەنەوە، یەکگرتوی ئیسلامی و کۆمەڵی ئیسلامیش لایەنگری پرۆژەکەی گۆڕان دەکەن و لەگەڵ هەڵویستی یەکێتی نێشتیمانی کوردستان تەمامەن هاوڕان، وەک دەردەکەوێت پارتی بە دەستی خۆی خەریکە خۆی دەخاتە پەراویزەوە. بەڕای من دەکرێت پارتی دیمۆکراتی کوردستان لەم قەیرانە سیاسیە قوڵەی تێیکەوتوە بێتە دەرەوە بە مەرجێک چیتر وەک دروشم و شیعار هەڵگری خواستی دیمۆکراسیەت نەبن بۆ هەرێمی کوردستان، بەڵکە وەک کردەیەکی سیاسی راستەقینە ئەو خواستە بسەلمێنن. لە ڕاستیا بۆ ئەم دۆخە سیاسیە خراپەی پارتی چیتر تورکیاو ئابوری کوردستان فریادڕەس نین بەڵکە فریاد رەسی ڕاستەقینە بۆ پارتی و بارزانی قبوڵ کردنی تەواوی پرانسیپەکانی سیستەمێکی حوکمڕانی دیمۆکراتە لە هەرێمی کوردستان، تەنها هیزێک بتوانێت پارتی لە پەراویزدا بکاتەوە بە بکەری سیاسی پرۆژرەی دیمۆکراسیەتە. دەبێت پارتی لەو هەڵە مێژووی و خەتەرە واقیعییە ئاگادار بکرێتەوە کە بەڕاستی هەنگاو بەرەو پەراویزی سیاسی دەنێت. 

جۆرج دەبلیو بۆش لە کتێبە بەناوبانگەکەی خۆیدا بە ناوی ( خاڵەکانی بڕیاردان ئەڵێ ( خاڵی لاوازی سەدام حوسەین ئەوەبوو کە شەیداو عاشقی دەسەڵات بوو، وەهەرشتێکیشی دەکرد بۆپاراستن و لەدەستەنەدانی کورسیەکەی ) وەک بینیمان ڕژێمی پێشوو هەمیشە سەروکاری لەگەڵ قەیراندا هەبوو تا ئەو جێگایەی نەک فرێدرایە پەراویزەوە بەڵکە نابودیش کرا، ئەمڕۆ دەبێت سەرۆکی هەرێم لە نیوان دوو ئەگەری بەهێزدا یەکیان هەڵبژیرێت، یان بەهێز کردن و هەستانەوەی پارتی دیمۆکراتی کوردستان یاخود باوەش کردن بە کورسی سەرۆکایەتی هەرێمدا، لە ئەگەری دووەمدا سەرۆک بەرزانی ڕەنگە بتوانێت ببێتەوە بە سەرۆکی هەرێم و کۆمەڵیک قەیرانی دیکە بخاتە سەر شانی پرۆسەی سیاسی لە کوردستان و بە تەواوەتی پارتی لە ناوەندی سیاسی هەرێم و ناوچەکەو دونیادا پەراوێز بخات و تا دواخاڵ پارتی بچوک بکاتەوە، یاخود ئەگەری دووەم هەڵدەبژیرێت و خۆی دەکاتە پاسەوانی پرۆسەی دیمۆکراسی لە کوردستان و بەم یاریە سیاسیەش دەتوانێت پارتی بکاتەوە بە چالاک ترین هیزی سیاسی لە کوردستان و ناوچەکەو دونیا.
بەڕیز مەسعود بەرزانی دەبێت ئەو قسەیەی [بیل کلینتۆن]ی سەرۆکی پێشوی ئەمریکا لە زاکیرەی کورد و دونیادا پاک بکاتەوە کە لە ساڵی هەزارو نۆسەدو نۆوەدو شەش دا گوتبووی (ئەوەی کە مەسعود بەرزانی کردی و سوپای سەدامی هێنایە سەر میلەتەکەی خۆی، من بمکردبایە گەلی ئەمەریکا پارچە پارچەیان دەکردم ) دەبێت سەرۆکی هەرێم پرسی دیمۆکراتیزاسیۆن وەک ستراکترۆی سیاسی و ئەخلاقی خۆی نیشانی دونیا بدات کە پاریزەری دەوڵەتی یاساو دەستورێکی دیمۆکراسی و ئینسانیە. ڕەنجی سەرۆکی پارتی دیمۆکراتی کوردستان بۆ پارتی و بۆ مێژووی سیاسی و شۆڕشگیڕی خودی بەڕێز بەرزانی گرنگترە لەو خاڵەدا کۆتایی بێت کە دامەزرێنەرو پاریزەرو ئەندازیاری سیستەمێکی دیمۆکراسی و هەریمیکی دوستوری و ئاڵگۆڕی سیاسیە لە نیوان هیزەکاندا نەک نیشاندانی مۆدیلیکی شۆرشگیڕی ئیستیبدادی و، پاوانخوازی و، شەیدا بونێکی بێ بەرهەم وەک خاڵی لاواز بۆ کورسی دەسەڵات.


 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.