هە موو شتێ ئە کرێت ڕووبدات لە و ناوچە یە دا بە نیشتمانە کە ی ئێمە شە وە، لە وکاتە ی کە وا مرۆڤ لە و ناوە ندە دا میزی ووشتر بە چارە سە رئە زانێت و ڕاگە یاندنە کانی حیزبیش بانگێشە بۆ ئە و پسپۆرانە ی میزی ووشتر ئە کە ن و بە کاتژمێر مایکی راگە یاندنە کانیان ئە کە نە خزمە تیان، لە و کاتە ی بە دە یان و سە دان بابە تی گرنگ تر هە ن کە باسیان لێوە بکرێت و هە وڵ بدرێت بە دواداچوون ولێکۆڵینە وە لە بارە یانە وە ئە نجام بدرێت،

کە واتە ئە کرێت دزوگە ندە ڵ چاكسازی بکە ن، بە ڵام چۆن چاك سازی کردنێك، وە ك پسپۆڕی یە کە ی مە لاعە لی کە ڵە ك لە چارە سە رکردنی شێرپە نجە بە میزی ووشتر، کە واتە چاك سازی کردن لە گە ڵ ئە و سیستمە کۆمە ڵایە تی و عە قڵیە تی تاكی کورد و تێڕوانینی لە پیرۆزی و بە هاکانی پیرۆزکردنی سە رکردە و دانانی هێڵە سورە کان، بۆ پاراستنی سە رکردە و دە سە ڵاتە کانی و بە رزڕاگرتنی ئە و پیرۆزکردنە وە ك سنوردانانێك بۆ هە موو دە ربڕینێك، ناوی دە نرێت چاك سازی، کە لە بنچینە دا گە مژە بوون وسە رهە ڵدانی سیستمێکی نوێ ی دکتاتۆری خۆماڵی یە،

دکتاتۆر، لە بە رگی کوردی و بە رە نگ و دە نگی کوردی، دیارە لە ئێستادا کۆیلە کانی ئە م نیشتمانە ی ئێمە هە ست بە م دکتاتۆربوونە و سە رهە ڵدانە ی بە دکتاتۆربوونی سیستمی سیاسی ناکە ن، بە ڵام لە داهاتوودا بە رهە می ئە م عە قڵیە تە بۆگە نە بە دە رئە کە وێت، ئە و کات جارێکی تر ئە بێت خە بات و خوێن بکە ینە قوربانی ئازادی بوونمان، ئە گە ر لە ڕابردوودا و بە ر لە ڕاپە ڕین لە و هە رێمە دا خاوە نی حە وسە دو پە نجاهە زار جاش و خۆفرۆشی کورد بووین، ئە وا لە ئێستادا خاوە نی دوو ئە وە ندە کۆیلە ین،

کە دیارە مە ترسی کۆیلە کانی بە ردە م ئە م دە سە ڵاتە هیچی کە متر نی یە لە مە ترسی جاش و خۆفرۆشە کانی ئە و کات، وە ك چۆن جاشە کانی ئە و کات ئامادە بوون بە گیانی خۆیان پارێزگاری لە شۆڤێنیستی عە رە ب و دکتاتۆرە کە ی بە غدا بکە ن، بە هە مان شێوە ش کۆیلە کانی دە سە ڵاتی کوردی ئامادە ن لە پێناو کورسی و دە سە ڵاتی حیزب و سە رکردە کانیان تە نانە ت شە ڕی کوردیش بکە ن، وە ك چۆن لە ڕابردوودا کردوویانە

لە مێژووی خوێناوی کورددا، ئە وە ندە ی کورد بۆتە دوژمنی کورد، ئە وە ندە دوژمنانی کورد دوژمنمان نە بوون، بە درێژایی مێژووش دوژمنانمان کوردیان بە کارهێناوە بۆ لە ناوبردنی هە موو جوڵانە وە یە کی شۆڕش گێڕی کە سە ری هە ڵدابێت، لە ئێستاشدا ئە م هە رێمە شۆێنی هە موو دە زگا جاسوسی یە کانی جیهانە و بە بە رچاوی خە ڵکیشە وە میتی تورکی و ئیتلاعاتی ئێرانی و مخابراتی ووڵاتانی عیراق و سوریاو ووڵاتانی تری عە رە بی و میرنشینە کانی کە نداو داعشە خۆماڵی و داعشە بێگانە کان تە راتێن ئە کە ن، بە بێ گوێدانە هیچ پرنسیپێکی نیشتمانی، کە دیارە ئە مە لە و کاتە دایە کە هیچ هاوبە شی یە ك و ئامانجێك لە نێوان حیزبە کوردی یە کانی باشووردا نی یە جگە لە دۆلارو دە سە ڵات، تە نانە ت کارگە یشتۆتە ئە و ڕاددە یە ی کە هیچ ئامانجێکی هاوبە ش لە نێوان شاروگوندو تاکە کانی ئە و نیشتمانە ش دا نی یە و هە تائێستاش لە گە ڵ دابێت تاکی کورد ئە وە ندە ی کاریگە ری ناوچە کە ی بە سە رە وە یە و شانازی پێوە ئە کات، ئە وە ندە شانازی بە نیشتمانە کە یە وە کە کوردستانە ناکات، ئە مە ش هۆکارە کە ی بریتی یە لە نە بوونی ئیرادە ی سیاسی و بە بازرگانی کردنی جوڵانە وە شۆڕش گێڕی یە کە ی کورد لە م پارچە یە ی کوردستاندا .

کاتێك بازرگانانی جە نگ شۆڕش بە رپائە کە ن، شۆڕشە کە یان بۆ گە یشتن نی یە بە ئامانجی خە ڵك، بە ڵکو ئامانجی ئە وان سە رمایە و دە سە ڵاتە، هە ربۆیە هە موو جۆرە سە و داکاری یە کی سیاسی یانە ئە کە ن لە بە رامبە ر ئامانجە کانیاندا، ئە گە ر بڕیاربێت بە ئاشبە تاڵ کردنی شۆڕشە کە شیان، بێگوومان ئە مە ش بە شێك بووە لە کاری سە رکردایە تی کورد لە ماوە ی دورودرێژی ئە م شۆڕشە یاندا، وە ئە نجامە کانیش لە ئێستادا بە چاوی خۆمان ئە یان بینین .

بوونی شە ڕێکی درێژخایە ن لە و ووڵاتە ی ناوی نراوە عیراق، نە هامە تی زۆری بۆ هە موو پێك هاتە کانی ئە م مە ملە کە تە پێك هێناوە، کوردیش بە شێك بووە لە و نە هامە تی و کێشانە، بە تایبە ت بە هۆی ئە و ئە قڵی یە تە ڕە گە زپە رستی یە نە تە وە ی و ئاینی و مە زهە بی یە ی کە بوونی هە بووە لە ناوچە کە داو ڕیشە یە کی مێژووی هە یە، ئە مە ش وای کردووە کۆمە ڵناسی جە نگ وە ك دیاردە یە کی کۆمە ڵناسی و سیستمی کۆمە ڵایە تی بە دە ربکە وێت، لە و کاتە ی شە ڕی نێوان شیعە و سنە و ئیسلام و دژە ئیسلامی یە کان و کوردو عە رە ب و کوردو فارس و کوردو تورك، جۆڕێك لە کۆمە ڵناسی یە کی شێواو کە پێك هاتە یە ك لە کۆمە ڵناسی ئیسلامی و کۆمە ڵناسی جە نگ و پاشماوە کانی جە نگ، هۆکارێك بوون بۆ شێواندنی سایکۆلۆژی مرۆڤ لە م هە رێمە دا بە جیاوازی رە نگ و زمان و نە تە وە و ئاین و مە زهە ب و کلتورە کان، کە دیارە کۆمە ڵناسی ئیسلامی بە شێکە لە کۆمە ڵناسی یە کی توندڕەوانە ی شە ڕانگێزانە، بە تایبە ت ئە و ئاینە بە شێوازێکی تووندڕە وی سە ری هە ڵداوە و هیچ جۆرە بە یە کە وە ژیانێك لە نێوان رە نگە جیاوازە کاندا ناهێڵێتە وە و هە موو ئە وانە ی دژن رە تیان ئە کاتە وە، ئە م جۆرە تووند ڕە وی یە لە فکرو بڕوادا وای کردووە کە جۆرێك لە پە روە ردە ی تووندڕە وانە ببێتە کە لتووری کۆمە ڵایە تی، هە رئە مە شە وای کردووە هە موو سە رهە ڵدانە کان بە شێوازێکی تووند رە وانە دە ست پێ بکە ن، ئە گە رچی زۆر جار جیاوازی یە کان بە لە یە کتر تێگە یشتن و دیالۆگ ئە توانرێت چارە سە ربکرێت، بە ڵام بوونی ئە و پە روە ردە تووندڕە وی یە وای کردووە ئە و لە یە کتر تێگە یشتنە هیچ کات نە بێتە بنچینە یە ك بۆ بە یە کە وە ژیان .

کوردیش وە ك عە رە ب و فارس و تورك کۆمە ڵناسی یە کی توندرە وانە و شە رانگێزیانە ی هە یە و کۆمە ڵناسی یە ك کە زۆرینە ی لە ئیسلامە وە سە رچاوە ی گرتووە وجە نگە خوێناوی یە کانیش لە مێژووی کورددا پاشماوە یە کی پڕ مە ترسی وپە روە ردە یە کی تووند ڕە وانە ی بۆ جێ هێشتووە، لە هە مان کاتیشدا داگیرکارانی کوردستان بە هیچ شێوە یە ك ڕێگایان نە داوە کورد ببێتە خاوە ن ئابوری یە کی بە هێزی خۆی، تاکو هیچ گۆرانکاری یە کی کۆمە ڵایە تی ڕوونە دات و بە ردە وام ئابوری کوردستان ئابوری یە کی کشتوکالی دواکە وتوانە بێت،

بە و مانایە ی کە ڕێگە لە گە شە سە ندنی کۆمە ڵایە تی بگیرێت، لە هە مان کاتدا بە هۆی داخراوی جوگرافیای سیاسی کوردستان و نە بوونی پە یوە ندی بازرگانی بە تایبە ت بە دە ریاوە هۆکارێکی تری قە تیس مان بووە لە ڕووی ئابوری یە وە، هە رئە مە ش وای کردووە پیشە کانی دە ست گە شە نە کە ن و کوشتوکاڵ بە رە و پێش نە چێت وئاڵ و گۆڕی شارستانی و زانست بە و شێوە یە نە بێت، واتە کورد بە درێژای مێژوو بە تایبە ت لە دوای ئیسلام بوونی و دابە ش بوونی لە نێوان فارس و تورك داو دواتر دابە ش بوونی بە سە ر چوارپارچە دا بە بە ردە وامی لە ئابوری خۆی بێ بە ش بووە .

کاتێك ئە ڵێن ئابوری، بە و مانایە ی کە بە رهە م هێنان و ساغ کردنە وە ی بە رهە م لە بازاردا و گۆڕانکاری کردن لە داهاتی تاك داو گە شە سە ندنی سە رمایە ی نیشتمانی یە، کە دیارە ئە م لێکدانە وە یە پە یوە ندی هە یە بە زانستی ئابوری یە وە و باشتر ئابوری ناسە کان لێ ی تێدە گە ن، بە هۆی کارڵێك کردنی کۆمە ڵناسی و ئابوری لە یە کتری، بە تایبە ت کاتێك باس لە پە یوە ندی یە کۆمە ڵایە تی یە کان ئە کرێت ، ناتوانین باس لە و پە یوە ندی یە بە ر هە م هێنانە نە کە یت، هە ربۆیە لێرە وە ئە توانم بڵێم کە کورد هۆکاری ئە و بێ ئامانجی و بێ سە رە وبە رە سیاسی یە و ئە و هە موو کوێخابوون و قە یرانانە، ئە گە رێتە وە بۆ پێنە گە یشتنی ئابوری نیشتمانی وگە شە نە سە ندنی ئە م ئابوری یە،

داگیرکە رانی کوردستان زۆر زانایانە تر توانیویانە بە رە نگاری ئابوری کوردستان ببنە وە، بە تایبە ت لە و کاتە ی هە وڵیان داوە هە موو سامانە نیشتمانی یە سروشتی یە کان کە هی کوردن لە دە رە وە ی کوردستان بە رهە م بهێنرێن، کە دیارە یە کێك لە گرنگترین هۆکارە کان، هە وڵ دان بووە لە بە رگرتن لە گە شە سە ندنی ئابوری نیشتمانی، کە ئە م ئابوری یە نیشتمانی یە ش لە بە رزبوونە وە ی داهاتی تاکە وە دە ست پێدە کات، ئە م ڕێگری کردنە ی دوژمنان وای کردووە کە پاشماوە کانی بە شێوە یە کی بە رچاو دیاربێت بە تایبە ت لە ئێستادا لە باکوری کوردستان و ڕۆژهە ڵاتی کوردستان، کە دیارە لە ساڵانی ١٩٩١ ئە م دیاردە یە لە باشوری کوردستانیش دا بە رچاوکە وتووە بە هە مان شێوە ش ڕۆژئاوای کوردستان .

گە شە سە ندنی ئە قڵی یە تی مرۆڤ لە گە ڵ گە شە سە ندنی داهاتە کە یە تی، ئە مە ش وای کردووە سیستمی کۆمە ڵایە تی کوردی گۆڕانکاری بە سە ردانە یە ت بە تایبە ت کە داهاتی تاك هیچ جۆرە گە شە سە ندنێکی وای بە خۆیە وە نە دیوە، کۆمە ڵگای کوردی لە بارە خێڵە کی یە کە یدا ماوە تە وە و وە ك چۆن پە یوە ندی کانی بە رهە م هێنان پە یوە ندی یە کی شوانکاری یانە و جوتیارانە ی سە رە تای یانە بووە، هە رئاواش پە یوە ندی یە کۆمە ڵایە تی یە کان پە یوە ندی خێڵە کیانە بووە، دیارە فە لسە فە ی ڕزگاری نیشتمانی کوردی، لە چوارچێوە ی ئە و ئە قڵیە تە کۆمە ڵایە تی یە بووە، هە ر ئە مە شە وای کردووە کە ئامانجە کانی شۆڕشی کوردی بە م جۆرە بە بنبە ست بگات، لە چوارچێوە ی بە رژە وە ندی چە ندان سە رە ك خێڵ و بنە مالي و کە سایە تی جۆراوجۆردا دە ستاو دە ست بکات و ئامانجی نیشتمانی و نە تە وە ی پێك نە یە ت

تێنە گە یشتن لە شۆڕش و ماناو ئامانجە کانی هۆکارێکی گرنگ بووە لە دواکە وتووی کورددا، کاتێك ئە ڵێین شۆڕش، یان شۆڕشی کوردی، بێ سێ و دوو بیرمان بۆ حیزبێك و ثێشمە رگە و تفە نگ و شە ڕ و ڕە بایە گرتن و شە هید بوون ئە چێت، کە دیارە ئە مە ش بە بارە کە ی کە دا ناویان ناوە کوردایە تی، زۆرێکیش لە حیزبە سیاسی یە کان دروشمیان بریتی بووە لە کورددایە تی، ئە م کورددایە تی یە بە هە موو شێوە کان بە خە ڵك فرۆشراوە تە وە، لە هە موو کات و شوێنە کاندا ڕە واجی خۆی هە بووە، هە رچە ندە زۆرێك لە و کوردایە تی بوونە خیانە تی نیشتمانی و جاشایە تی بووە،

کە س نیە چاو پێکە وتنە کە ی قاسماغای کۆیە ی نە دیبێت کە چۆن چۆنی باسی کوردایە تی و پێشمە رگایە تی یە کە ی سە ردە می جاشایە تی یە پاشایە تی یە کە ی خۆی ئە کات ئە و کاتە ی کە ڕاوی پێشمە رگە ی ئە کرد وتێکۆشە رانی کوردی بە دە ستی خۆی شە هید ئە کرد، دیارە هە ندێك سە رکردە و حیزب هە ن قاسماغای کۆیە بە شێك بووە لە ئامانجیان و قاسماغاجاشە کانی تریش سوێندیان بە سە ریان خواردووە و خۆشیان بە پێشمە رگە ی ئە و حیزب و سە رکردایە تی یە زانیووە، کە دوێنێ لە مە یداندا ئە وە ی بۆیان ئە کرا بە رامبە ر بە کورددو تێکۆشە رە کانی ئە یان کرد و ئە مڕۆش باس لە کوردایە تی بوونە کە ی ئە وکاتی جاشایە تی یە کە یان ئە کە ن،

ئە مە بە شێێك بووە لە شۆڕشی کوردی، هە ربۆیە لە دوای ئە و هە موو قوربانی دانە و دوای ئە و ڕووبارە خوێنە ی جە ستە ی ئە م نە تە وە یە، تازە بە تازە چاومان لە دە ستی بە غدایە لە گە ڵماندا ڕێك بکە وێت و بودجە مان بۆ بنێرێت، تازە بە تازە دە ستی نزامان ڕوولە ئە وروپاو ئە مریکاو ناتۆیە بمان پارێزێت، تازە بە تازە نیازمان وایە کە مال ئە تاتورك و ئایە ت اللە خومە ینی لە هۆڕە کانیانە وە جاڕی دە وڵە تی کوردی مان بۆ بدە ن، ئە وەو بوو شۆڕشی کوردی و ئامانجە کانی ئە م شۆڕشە، لە کاتی خۆیدا لە دڵە وە ڕقمان لە صدام بوو کاتێ ئە یووت، من بنێشتی کوردیم بیستووە، بە ڵام حکومە تی کوردیم نە بیستووە، کێ ئە توانێت بڵێت صدام درۆی فە رمووە،

فە رموون ئە وە حکومە تی کوردی و بە رهە می ئە و حکومە تە کوردی یە ی کە چە ندان مانگە نە یتوانیوە مووچە ی فە رمانبە رە کانی بدات،

دڵنیام گە ر ئێستا صدام لە ژیان دا ماباو لە سە رکورسی یە کە ی بوایە، بە بێ دوو دڵی مووچە ی فە رمانبە رانی هە رێمی ئە نارد، لە و کاتە ی ئە و دکتاتۆرە پڕمە ترسی یە کە صدام بوو، لە گە ڵ ئە و هە موو کێشانە ی کوردستاندا لە ڕابردوو، ڕۆژێك لە ڕۆژان ئامادە نە بوو مووچە ی فە ر مان بە رانی کورد ببڕێت بە بیانووی سیاسی و شە ڕو کێشە و بە رانگاربوونە وە کانی خە ڵکی کوردستان،

ئە و بە راوردکردنە وادە کات لێرە دا بڵێم، ئە و حکومە تە کوردی یە و وە ك بنێشتی کوردی وایە هە تاهە تایە نابێتە بنێشتێکی بە ناوبانگی جیهانی و لە بازارە گە ورە کانی جیهاندا ڕۆژێك لە ڕۆژان بتوانین بیکڕین، یان کڵاشی هە ورامی لە سە ر یە کێك لە ڕە فە کانی پێڵاو فرۆشە کانی جیهان بیبینین و بیکڕین، کە دیارە ئە مە ش ئە گە ڕێتە وە بۆ ئە و عە قڵیە تە ناکامڵە ی سە رکردایە تی کورد کە دوای بیست و پێنج ساڵ بە کش مە لیکێکی بە غدا، کش ومات بێت و نە توانێت لە بە ر دزی کردن و گە ندە ڵی موچە ی فە رمانبە رە کانی دابین بکات .

ئە و عە قڵیە تە ناکامڵە ئاواسە رکردایە تی و حکومە ت داری بکات، ئە بێت چۆن چۆنی شۆڕشی کردبێت ؟ و ئامانجە کانی چۆن چۆنی بووبن، بێگومان لە داهاتوودا باسی شۆڕش و ئامانجە کانی شۆڕش و فە لسە فە ی شۆڕش گێڕیش ئە کە ین .