ڕەوتی  ڕوداوەکانی  ناو ینک  بۆسەرجەم لایەنگران و ئەندامانیان  جێگەی  سەرسوڕمان و   جەدەل  و قسەو باسە  ، بەوەی  دەمی  هەرکەس و لایەنگرێکی  ینک  بکەیتەوە  ، شانازیەکی  بێ وێنە  بە ڕابوردوی  خۆیان و  ڕێکخراو   و ڕابەرەکەیان  جەلال  تاڵەبانیەوە  دەکات  ،   کە باس لە شکستیش دەکەین  ،  ئەوا بە هەستانەوە و باڵاکردنی دوبارە دڵخۆش دەبنەوە  .  بە  بێ  ڕۆچونە  ناو  فاکتەرەکانی   دورکەوتنەوە و  پەڕاوێز کەوتنی   ینک  لە  ناو کۆمەڵانی  خەڵکی  کوردستان  و  بچوک  بونەوەیان  ، ناتوانین ئایندە و نەزەراتی کورت ماوەیی سیاسەتمەدارانی ناو ڕێکخراوەکەش بخەینە ژێر تیشکی  ڕەخنەوە  ، ئێستا دەتوانین هەنوکەی سیاسی و بەرنامەو کارکردی ینک لەیەک مەقولەدا کۆبکەینەوە ئەویش   ڕوپۆشی ئێستاو داهاتویان بە ڕابوردوەکەیانەوە دەشارنەوە  ،  بەوەی  کە  وەک  موعجیزەکی  سیاسی ڕواداوێکی گرنگ لە مێژودا   قسەی  لێدەکەن  ،  نەک  وەک  ئەوەی  چۆنیەتی  ئەدای  سیاسەتی  ڕابەرانیان  و  بەرنامەی  حیزبیان  بخەنە  ژێر  ڕەخنەوە  ، یەکسەر بێ ئاسۆییەکی قوڵ بە سەر دید و بۆچونیان دا  باڵ دەکێشێت و وەکو  کارێکی ئیلاهی و قەزاوقەدەر  یان  وەک  هێزێکی ئیللاهی لەو نوشوستەدا  دەستی بوبێت شیکاری بۆ دەکەن ،  با لێرەدا   بزانین  ئەم  وەرچەرخانە  سیاسیەی  ینک    وە  بچوک  بونەوە  و  خۆ خواردنەوە  و  خولانەوەی  لە  ناو  بازنە  داخراوەکەدا  لە کوێوە  سەرچاوەی  گرتوە  ؟  .                                          

ینک   وەکو  ڕێکخراوێکی  سیاسی  ناسیونالیستی  کوردی  لە  ناو  جەرگەی  ئەو ڕوبەڕوبونەوە  جەماوەریانەی  دژ بە  زوڵم  و  ستەمی  دیکتاتۆریانەی ڕژێمی  عێراق دا  لە  دایک بو  ،  یان لە دوای نسکۆی 75 وەک ئالتەرناتیفێکی سیاسی و ڕێکخراوەیی چەکدار  بەدەرکەوتن ،  واتە  زەمینەیەکی  مادی  و بابەتیانە  بۆ   لە دایک بونی  ئەو  ڕێکخراوە  زۆر لە بار  بو  ،  بەڵام هەر  لە  سەرەتاوە  ینک  کێشەی  یەک  هەڵوێستی  فیکری و  یەک  ئایدیۆلۆژیای  ڕێکخراوەیی  هەبوە  ،  واتە  خاوەنی  یەک میتۆدی  فیکری  نەبوە  ،   بۆیە  هەر  لە  سەرەتاوە بەسەر  سێ باڵی  جیاوازدا  دابەش بون  ، بە  حسابی  خۆیان  ئاغاو  دەرەبەگ  و  پیاوماقوڵانی  کورد  لە  ناو  شۆڕشگێڕان  و  بزوتنەوەی  سۆسیالیستی  ڕادیکاڵەکان  و  کۆمەڵەی  ڕەنجدەران  وەک  ڕێکخراوێکی  کرێکاری  و  زەحمەتکێشی   شکڵی گرت  ،  بەڵام  خاڵی  هاوبەش و  ئیستراتیجیەتی  خەباتیان  کوردایەتی  و  مافی  چارەی خۆنوسین  و  یان  ئۆتۆنۆمی  بۆ  کوردستان و  ئازادی  بۆ  عێراق  دەستیان  دایە  خەباتی  چەکداری  و  سیاسی  ،  لە جەرەیانی شکڵ گرتنی ڕێکخراوەییان دا نەبونە خاوەنی هەڵوێستێکی سیاسی و تیۆری شۆڕشگێڕانە ، نا حاڵی بون لە مارکسیزم وەکو تیۆرێکی شۆڕشگێڕانەی چینی کرێکار و تێنەگەیشتن لەوەی کە مارکسیزم تیۆری شۆڕشگێڕانەی پڕۆلیتاریا دژ بە سیستەمی سەرمایەداری بەڵام ئەمان مارکسیزم و ناسیۆنالیزمی کوردیان ئاوێزانی یەکتر کرد کە لە ئەسڵ دا مەسەلە نەتەوایەتیەکان وەکو بەرنامەی لانی کەمی کۆمۆنیستەکان تەماشا دەکرێت کە خوێندنەوەی مارکسیستەکانی ناو کۆمەڵە ناسیۆنالیزمیان خستە جێگای کۆمۆنیزمی کرێکاری و خەباتی چەکداریان کردە ئالتەرناتیڤی بزوتنەوەی کرێکاری بۆ ڕوخانی سیستەمی چینایەتی و دامەزراندنی کۆمەڵگایەکی بی چین  و مافی چارەی خۆنوسینیان خستە بەرانبەر  خەباتی چینایەتی بۆ دامەزراندنی دیکتاتۆریەتی پڕۆلیتاریا  ، ئەمانە سەرەداوی ناحاڵی بونی کاڵفامەکانی ناو کۆمەڵە بو لە تیۆری مارکسیزم   _  لێنینزم  . ڕژێمی  سەرسەختی  سەدامیش  زۆر  بێ ڕەحمانە  کەوتە  کوشتن و  لێدانی  ئەو  هێزە  چەکدارە  و  قەتڵ و  عام  کردنی  سەرجەم دەنگە ناڕازیەکانی ناو خەڵک  و ئەو هێزە چەکدارەی پێشمەرگە   .   ئێمە دەتوانین  لێرەدا چەند فاکتەرێکی سەرەکی کە ڕۆڵیان هەبوە لە  لاوازکردن و پوکانەوە و بچوک کردنەوەی  ینک  دا فۆرمەلە  بکەین  ، لەوانە  .

١ /  نەبونی  یەکیەتیەکی  تیۆری سیاسی و نەبونی  ئایدیۆلۆجیەتێکی سەربەخۆ  . یان ڕونتر بڵێین نەبونی یەکیەتیەکی سەربەخۆ کە هەمو سەرکردەکان لە یەک ڕێکخراوی سیاسیدا کۆکردبێتەوە ، واتا تێکەڵەیەکی فیکری سیاسی بۆ بە گژاچونەوەی ڕژێم و هێنانەکایەی ئالتەرناتیڤێکی سیاسی و پێشمەرگایەتی لە بەرانبەر پدک دا ،  نەبونی یەکیەتیەکی تیۆری سیاسی واتە ناتوانرێت ڕێکخراوەیەکی سیاسی  توندوتۆڵیش پێک بێت ، چونکە یەکیەتی ئایدیۆلۆژی پێش مەرجی یەکیەتیەکی ڕێکخراوەییە ، بۆیە هەر لەسەرەتاوە پارچە پارچە بون و جیابونەوە و ئینشیقاق بوە نسیبی ینک   ، بەدەست  نەهێنانی  سەربەخۆیی فیکری و یەک ڕیزیەکی تیۆری _ سیاسی  خۆی لەخۆیدا سەرچاوەی شاخە شاخەبونی ڕیزەکانی ڕێکخراوە ، نە پاراستنی  ئەو  سەربەخۆییە   کارێکی  کرد تاک  ڕۆڵی  کاریگەر بگێڕێت  و  ببێتە کاریزمایەک  بەدەر لەو تاکە هیچ پلاتفۆرمێکی سیاسی لەبەردەست نەبو بۆ کارکردن ، لێرەدا  ئازادی بیروباوەڕ و گەشەی تیۆری فیکری بەرەو چرۆ کردن ملی نەنا  و دیکتاتۆریەتی   بیروباوەڕی تاک  بوە  بزوێنەری  سەرجەم  بزوتنەوەکە ، لە ئاکام دا کار  گەیشتە ئەوەی  لە  ژێر  چاودێری  وڵاتانی  دراوسێدا  ،  وە  بە  پراکتیزەکردنی  نەزەراتی  ئێران و تورکیا و  پاراستنی  بەرژەوەندی  وڵاتانی  دراوسێ  لە  جێگای  پاراستنی  بەرژەوەندیەکانی  خەڵک   خرایە  دەستوری کارەوە   .  واتە  ئەوەندەی  سیاسەتی  کۆنەپەرەستانەی  جمهوری  ئیسلامی  لە  کوردستان  بە  پراکتیک  کرا  لەلایەن  ئەم  ڕێکخراوەوە  بە داخەوە نیو ئەوەندە خەبات  بۆ  سەربەخۆیەکی فیکری و حیزبی   نەکرا  .   بۆیە  لە  سەرەتای  هەشتاکان دا وەک هێزێکی  هار و حیزبی پلە یەک  کەوتە  پەلاماری  چەکدارانەی  باقی  ڕێکخراوەکانی  ناو  بەرەی  جود و تا کار گەیشتە  ئەوەی بەسەرۆکایەتی  نەوشیروان  قەتڵ و عامی شیوعیەکانی  قەرناقاو پشت ئاشانیان کردو  مێژویەکی ڕەش و خوێناویان خوڵقاند  ، لە هەمان کات دا بۆ سات و سەودای سیاسی و  حیزبی  نەک جەماوەری  کەوتنە گفتوگۆ  لەگەڵ ڕژێمی سەدام  و  تا لەئاکام دا  متمانەی وەک  هێزی یەکەمیان  لە کوردستان لای  سەدام بەدەست نەهێنا و بۆیە  نەیان توانی دەستکەوتە حیزبیەکانی خۆشیان بەدەست بهێنن ،  .  خودی  تاڵەبانی  بۆ  ڕازیکردنی  دڵی  ئەتاتورکەکان  و  سیاسەتی  خومەینیەکانی  ئێران  لە  چەندین  بۆنەدا  کەوتە  دژایەتی  کردنی  ئەو کەسانەی   کە  خەون  بە دامەزراندنی  دەوڵەتی   کوردیەوە  دەبینی و داوای ئازادی و سەربەخۆیی گۆڕا بە داوای قەڵاچۆکردنی نەیارانی سیاسی ناو خۆیان لە نمونەی کادرانی ئاڵای شۆڕش  ، تا کار گەیشتە ئەوەی لەم دواییانەدا سکرتێری گشتی بانگەوازی دەوڵەتی کوردیان گۆڕی  بە   خەونێکی  شاعیرانە  و  هەر  خودی  تاڵەبانی  کەوتە  دژایەتی  کردنی  سەرسەختانە  دژ  بەوانەی  بیر  لەمافی  چارەی خۆنوسین  دەکەنەوە  ،  هەروەها  لەم  دەورانەی  ئەخیردا  جەلال  تاڵەبانی  کەوتە  کۆکردنەوەی  پاڵپشتی  بۆ  مالیکی  کۆنەپەرەست و  دژ  بە  خەڵکی  کوردستان  ،  ئەویش  لە پێناو  پاراستنی  بەرژەوەندییەکانی  ئێران   لە  ناوچەکەدا  و ڕازیکردنی ئەوان بەوەی کە کورد لەم قۆناغەدا بیر لە جیا بونەوە ناکات ، بەڵکە خۆیان و کوردستانیان بە بەشێکی  ئەزەلی و ئەبەدی بە عێراقەوە  ،  بە دەوڵەتانی ناوچەکە دەناساند  . 

٢ /  نەبونی  میتۆدێکی  زانستی و ئیستراتیجیەتێکی  پاککراو  بۆ  داهاتوی  خەبات  ،  یان نەپاراستنی   سنوربەندی  چینایەتی  . واتە گرێدانی خەباتی سەرجەم چینەکانی ناو کۆمەڵگەی کوردی بە سەرمایەدار و ئاغاو دەرەبەگ و کرێکارەوە لەناو یەک ڕێکخراودا کە ئەویش ینک .

٣ / نەبونی  بەرنامەیەکی  سیاسی  بۆ  هوشیارکردنەوەی  خەڵكانی   شۆڕشگێڕ و ئازادیخواز  . واتە پەروەردەنەکردنی کادران و فێرکردنیان بە زمانی سیاسی و میتۆدی شۆڕشگێڕانە . وەفادار نەبونی سەرانی ینک بەرانبەر بە گوتاری سیاسی خۆیان ، وە پەنا بردنە بەر فێڵی سیاسی تا خەڵکانێک کە لە ڕیزەکانی خۆیان دا کە لە سەنگەردان دەرک بە ڕاستی بەرنامەی کاریان نەکەن .

٤ /  پەروەردەنەکردنی  کادران و خەڵکانی تیۆریسیەن  بە بیروباوەڕی شۆڕشگێڕانەی  مارکسیزم  مەبەست  ڕیزەکانی  ناو  کۆمەڵەی  ڕەنجدەرانی  کوردستانە  . وە ئەوەی کە باسە لەسەر خەڵکانی شۆڕشگێڕو زەحمەتکێش نەچوە دەستوری کاریانەوە واتە درزی نێوان پرۆلیتاریاو کۆمەڵە بە هیچ پێوانەیەک نەدەپێورا .

٥  /  وە  بونی  سانتریالیزمێکی زۆر توند  و دیکتاتۆرانە و نەبونی  ئازادی  بیروڕای  سیاسی  لە  ناو  ڕیزەکانی  ینک  دا  ، نمونەی  ئاڵای  شۆڕش  و  تەفروتونا  کردنی  لایەنگرانی  مەلا بەختیار و  زیندانی  کردنی  کادرانی  بە  بیروباوەڕی  جیاواز  . لێدانی هێزە سیاسیەکانی تری ناو بەرەی جود و قەتڵ و عام کردنی چەکدارەکانیان ، کە بوە پەڵەیەکی ڕەش بە ناوچەوانی مێژوی ئەو ڕێکخراوەوە .

وە بونی  نەوشیروان  موستەفا وەکو چەکوشی  ئامادە  دژ بە نەیارانی  ڕێکخراوەکەی و لێدان و  ئەشکەنجەدانی  نەیارانیان  بوە  پیشەی هەمیشەی  سەرکردەکانی ناو ینک   ،  یان کوشتنی  نەیارانی  دژ بە بیروباوەڕی  کۆمەڵەی ڕەنجدەرانی کوردستان        .           

٦ /  فەرزکردنی  سیاسەتی  تاکڕەوانە  لەناو  سەرجەم  ڕێکخراو و ڕیزەکانی  ینک  دا ، بەوەی  بونی  جەلال  تاڵەبانی  تاکە  کاریزمایەکی  سیاسی  بو  ،  وە هیچ  کەس  و  کادر  و   ڕابەرێک  بۆی  نەبو  جێگرەوەی بێت  و  ئەوەش  هێڵی  سور  بو  .

٧ / هەڵبەزو دابەزی  ینک  لەگەڵ ڕەوتی  بەرەوپێش چونی  ڕوداوەکان دا ، لە هەشتاکان دا هەڵگیرساندنی  شەڕی  سەرتاسەری  لەگەڵ  بەرەی  جود و  قەتڵ  و عام  کردنی  چەکدارەکانیان  و  کوشتنی  دیلەکان  و  پاشان  سازش و گفتوگۆی  ینک  لەگەڵ  ڕژێمی  سەدام  و  هێنانی  سوپای  پاسدران بۆ لێدانی  بیرە نەوتەکانی  کەرکوک  و  شین  و شەپۆڕ و  گریانی  جەلال  تاڵەبانی  لەسەر گۆڕی  ئیمام  خومەینی  و  پاشان  شاڵاوەبەدناوەکەی  ئەنفال  و  ئاش بەتاڵ  پێکردنی  پێشمەرگەکانیان . 

پاشان  ڕاپەڕینی  ساڵی ٩١ و  قۆناغێکی  نوێی  خەباتیان  ،  لە  گەرماوگەرمی  ڕاپەڕیندا  هەڵۆ  سورەکانیانن بەردایە  گیانی  خەڵکی  ڕاپەڕیو  و  شوراکان و  داگیرکردنی موڵک  و  ماڵی  بەجێماوی  ڕژێمی پێشو و  ئاودیوکردنی  سەرجەم  کەرەسەو  کارگەو کارخانەکان  لەژێر چاودێری  لێپرسراوانێک کە بە ناو پێشمەرگەی کۆنن و خاوەنی خەباتن و چەکداری بێشوماریان لەدەوری خۆیان گردکردبۆوە   ،  پاشان  شەڕی  کۆنەپەرەستانەیان  لەگەڵ  پەکەکە و  بە کوشت دانی  سەدان  پێشمەرگەیان  لەو  جەنگەدا  ،  یان  لێدانی  هێزە  ئیسلامیەکان  و  دوایی  شەڕێکی  کۆنەپەرەستانەیان  دژ  بە  پدک  بەرپا  کرد  ،  بوە  هۆی  بەکوشت  دانی هەزاران  پێشمەرگەو  ئاوارەبونی  دەیان  هەزار کەس  ،   یان  خۆ دەوڵەمەند کردن  بە سەروەت و سامانی  گشتیەوە  ، پڕکردنی  گیرفانیان  لەسەر حسابی  ئەوەی  ئەوەی ئەم کۆمەڵە  سەرکردەیە   خاوەنی  هەمو  کوردستان بن  ،  کۆمەڵێکی بە ناو سیاسی وەکو   باندی  مافیایی  کە لە شاخ  تاکە  ئەرکیان  کوشتنی  سەرباز و جاش  و  گرتنی  ڕەبایەو  سەربازخانە  بوە  و  دەستبەسەراگرتنی  دەستکەوتەکانیش  بۆ  دەستی  کۆمەڵێک  سەرکردەو  لێپرسراو  بوە  ،  نامۆیی  ئەم  تاقمە  چەکدارە  بە  کۆمەڵگای  مەدەنی  و  خەڵکی  کوردستان  هەمان  بەرخوردی  شاخیان  لەگەڵ  خەڵکی  شارەکان  دەکرد  وەک  ئەوەی  کە لە ڕابوردودا  دەرهەق  بە  خەڵکی  لادێکان  ئەنجامیان  دابو  .  خۆناساندنی  ئەم  تاقمە  بە خەڵکی  شارەکان  تەنها  لەڕێگەی  چەکدارەکانیانەوە  بو ، واتە  ئەمان  وەک  باندێک  هەر  لێپرسراوە  و  کۆڵانێکی  کۆنترۆڵ  دەکرد و سیمای  شارستانی  شاریان  گۆڕی  بە  شارێکی  مافیایی و  قافڵەی  ڕیزبەستوی  ئۆتۆمبیلەکانیان  و  سکی  برسی  خەڵکی  کوردستان  لە  بەر بێکاری  و  ئابڵوقەی  ئابوری  و  لە ولاوە  خۆ  دەوڵەمەند کردنی  چەند  کەسێکی فیرعەون  ئاسا  و  بێکارەبایی و بێ ئاوی  خەڵک و چراخانی  ماڵی  مەسئولەکان و تەنانەت  قەبرستانەکانیشیان  ببوە  چراخان  و  ئەمانیش  بە  فیرعەون  لە  ناو  خەڵک  دا  ناو  دەبران  . یان لە ژێر سایەی زۆنی سەوزدا دەیان خەڵکی شۆڕشگێڕ و ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی تیرۆر کران ،   یان  ینک  هێندەی  بەدوای  بە  خێزانی  کردنەوەی  ڕێکخراوە وە بو  هیچ خەمی  باقی  خەڵکی  قوربانیدەریان نەبو  ، وای  لێهات  ینک  بۆ بنەماڵەی  تاڵەبانی  قۆرخ  کرا  ، هەمو  جێگاکانی  دەسەڵات و  هەمو  پلەوپایە  حیزبیەکان  بۆ  کۆمەڵێ کەسی  نزیک  لە بنەماڵەی  تاڵەبانی   تاپۆ  کرابو  ،  پەل  هاویشتنی  پیاوەکانیان  بۆ  ناو  هەمو  جومگەکانی  دەسەڵات  ،  بە  تایبەتی لە شاری سلێمانی و ناوچەکانی دەوروبەری کارێکی وایان کرد   پرۆژەکانیان   کۆنترۆڵ  کردو  بە   دەڵاڵەکانی  خۆیان  دەفرۆشتەوە   ،  یان  بە  حیزبی  کردنی  سەرجەم  فەرمانگەکان و  دادگاکان و  خرانە  بەرژەوەندی  چەند  کەسێکی  ناشایستە  بە  کۆمەڵگای  مەدەنی  .

ئەمانە  کۆمەڵێک  فاکتەری  گرنگ بوون   کە ( ینک ) یان  بەم  ڕۆژە  گەیاند  .